Blogs

Help geen elektriciteit, kunt u een klacht indienen bij de ACM?

16-10-2020

Op 8 oktober 2020 heeft het Europese Hof van Justitie een prejudiciële beslissing genomen die van belang kan zijn als u te maken krijgt met een stroomstoring en gedurende een periode onderbroken bent van elektriciteit.

Voor de duidelijkheid, als een nationale rechter zich moet buigen over de uitleg van een bepaling in Europese regelgeving, dan kan die rechter het Europese Hof van Justitie vragen hoe die Europese regelgeving moet worden uitgelegd. Hiertoe legt de rechter een vraag voor aan het Europese Hof. Het antwoord op deze vraag wordt een prejudiciële beslissing genoemd. De nationale rechter is in zijn verdere behandeling van de originele zaak verplicht rekening te houden met deze beslissing van het Europees Hof.

Wat er vooraf ging

Op 27 maart 2015 kwam een groot deel van de provincie Noord Holland en een klein deel van Flevoland gedurende enkele uren in het donker te zitten. Chaos op Schiphol, het treinverkeer lag plat en vele bedrijven en huishoudens zaten zonder stroom. Oorzaak? Een stroomstoring in het 380 kV-station Diemen, welk station onderdeel is van het hoogspanningsnet waarvan TenneT TSO BV is aangewezen als netbeheerder.

Ook de papierfabriek van Crown Van Gelder in Velsen-Noord raakte enkele uren verstoken van transport van elektriciteit. Deze papierfabriek is aangesloten op het distributiesysteem beheerd door regionale netbeheerder Liander NV, dat weer wordt gevoed door het door TenneT TSO BV beheerde hoogspanningsnet.

Klacht bij ACM

Crown Van Gelder stelt dat zij daardoor schade heeft geleden en heeft een klacht ingediend bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op grond van artikel 51 lid 1 van de Elektriciteitswet 1998. Zodoende wilde zij doen vaststellen dat TenneT TSO BV niet al hetgeen redelijkerwijs in haar vermogen lag in het werk heeft gesteld om onderbreking van de transportdienst te voorkomen en dat het netontwerp van station Diemen niet voldeed aan de wettelijke vereisten. Bij besluit van 30 april 2018 heeft de ACM de klacht niet-ontvankelijk verklaard op grond dat Crown Van Gelder geen directe relatie met TenneT TSO BV  had en dus niet kon worden beschouwd als een „partij die een geschil heeft met een netbeheerder” in de zin van artikel 51, lid 1, van de Elektriciteitswet 1998. De ACM heeft in dat verband vastgesteld dat de fabriek van Crown Van Gelder niet was aangesloten op het netwerk van TenneT en dat Crown Van Gelder geen overeenkomst voor aansluiting en transport van elektriciteit had met TenneT en van haar ook geen facturen ontving.

Hoger beroep CBb

Crown Van Gelder heeft tegen dit besluit beroep ingesteld bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). In dit hoger beroep wordt duidelijk dat partijen van mening verschillen over de uitleg van het begrip „partijen die een klacht hebben” in de zin van artikel 37, lid 11, van EU richtlijn 2009/72, welk artikel is omgezet in Nederlands recht bij het eerder genoemde artikel 51 lid 1 Elektriciteitswet 1998. De vraag is of een klacht kan worden ingediend door een rechtspersoon die een onderneming drijft die is aangesloten op een regionaal net waarop het transport van elektriciteit is onderbroken door een storing op het landelijke net waardoor dat regionale net wordt gevoed. De rechter is van mening dat de draagwijdte van deze bepaling niet zodanig duidelijk is dat over de uitleg daarvan redelijkerwijs geen twijfel mogelijk is.

Prejudiciële vraag

Dus het CBb besluit de behandeling van de zaak te schorsen en verzoekt het Europese Hof van Justitie om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:

„Moet artikel 37, elfde lid, van richtlijn 2009/72 [...] aldus worden uitgelegd dat deze bepaling het klachtrecht ten aanzien van de beheerder van het landelijke net (transmissiesysteembeheerder) ook opent voor een partij, indien die partij geen aansluiting heeft op het net van die betreffende landelijk netbeheerder (transmissiesysteembeheerder), maar uitsluitend een aansluiting heeft op een regionaal net (distributiesysteem) waarop het transport van elektriciteit stokt door een onderbreking op het landelijk net (transmissiesysteem) dat het regionale net (distributiesysteem) voedt?”

Uitleg Europese Hof van Justitie

Artikel 37, lid 11, van richtlijn 2009/72 bepaalt dat partijen die een klacht hebben tegen een transmissie- of distributiesysteembeheerder met betrekking tot diens verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn, de klacht kunnen voorleggen aan de regulerende instantie die, fungerend als geschillenbeslechtingsinstantie, binnen twee maanden na ontvangst van de klacht een beslissing neemt. Cruciaal is dus wat onder „partijen die een klacht hebben” moet worden verstaan. Het Hof stelt ten eerste vast dat de klacht in ieder geval gericht moet zijn tegen een beheerder van een transmissie- of een distributiesysteem. Ten tweede moet de klacht zien op verplichtingen die de systeembeheerder door de richtlijn zijn opgelegd.

Vervolgens komt het Hof toe aan de uitleg van het partijbegrip; deze moet ruim worden opgevat en is niet beperkt tot een rechtstreekse relatie tussen de klager en de systeembeheerder tegen wie de klacht gericht is. Met andere woorden, het al dan niet bestaan van een overeenkomst tussen in casu Crown van Gelder en TenneT TSO BV is niet relevant. Het Hof betrekt daarbij de letterlijke begrippen van diverse taalversies, maar ook de context van artikel 37 lid 11 en de doelstellingen van de richtlijn. De richtlijn strekt er immers toe “energieregulatoren de bevoegdheid te verlenen om de effectiviteit van de maatregelen ter bescherming van de consument te waarborgen, de volledige handel- en industriesector alsmede alle burgers van de Unie te doen profiteren van een hoge mate van consumentenbescherming en toegang te bieden tot mechanismen van geschillenbeslechting”. Bovendien gelden de functies en verplichtingen die door richtlijn 2009/72 zijn opgelegd, niet enkel jegens gebruikers die op hun systeem zijn aangesloten, aldus het Hof. Het gaat er kort gezegd om dat de verplichtingen die de richtlijn oplegt aan transmissiesysteembeheerders ervoor zorgen dat er veilige, betrouwbare en efficiënte transmissiesystemen worden geëxploiteerd, onderhouden en ontwikkeld.

Antwoord prejudiciële vraag

Het antwoord op de prejudiciële vraag luidt  “artikel 37, lid 11, van richtlijn 2009/72 aldus moet worden uitgelegd dat de regulerende instantie een klacht van een eindafnemer tegen de beheerder van een transmissiesysteem naar aanleiding van een storing op dat systeem niet kan afwijzen op grond dat de installatie van die eindafnemer niet rechtstreeks is aangesloten op dat transmissiesysteem zelf, maar uitsluitend op een distributiesysteem dat door dat transmissiesysteem wordt gevoed.”

Belang van de uitspraak

Het CBb zal nu uitspraak doen met inachtneming van het antwoord van het Hof. Dat betekent dat indien u als consument of als ondernemer getroffen bent door een stroomstoring, die veroorzaakt is door een netbeheerder met wie u geen contractuele relatie heeft, u toch een klacht bij de ACM kunt indienen.  

U vraagt zich wellicht af waarom Crown van Gelder geen schade vorderde, immers zij had toch schade geleden ten gevolge van de stroomstoring? Een vordering tot schadevergoeding kan zij alleen in een civiele procedure vragen. Waarschijnlijk sorteerde Crown van Gelder met het starten van deze bestuurlijke geschillenregelingsprocedure voor op een civiele procedure, zodat zij een betere bewijspositie zou krijgen om haar schade te verhalen.

Afgevraagd kan worden of Crown van Gelder überhaupt dan wel belang had om deze administratieve procedure te starten als zij toch uit was op schadevergoeding, maar dat vond de rechter van wel. Overigens kan het al dan niet bestaan van een contractuele relatie in de civiele procedure wel relevant zijn, bijvoorbeeld in verband met de toepasselijkheid van algemene voorwaarden. Wordt waarschijnlijk vervolgd..

Meer weten of vragen? Neem gerust contact op met mr. M.C. Willenborg.

CS Advocaten maakt gebruik van Cookies

Geef per categorie de keuze voor het gebruik van cookies aan. Wij hebben de cookies van Google Analytics volledig geanonimiseerd en daarom mogen wij die plaatsen zonder toestemming.

In onze Privacyverklaring is hier meer over te lezen. Graag de beste website ervaring? Vink dan alle vakjes aan.

OK