Blogs

Vaccinatie, botsing van rechten en plichten

22-01-2021

Een jaar na de ontdekking van een nieuw coronavirus is onze hoop nu gevestigd op het vaccin, maar er is ook weerstand.

De discussie rondom vaccinatie en vaccinatieplicht is niet nieuw. In 2018 tijdens mazelenuitbraken binnen Europa, laaide de discussie over vaccinatieplicht ook weer op. Dit leidde tot een tweetal wetsvoorstellen om de vaccinatiewetgeving een meer verplichtend karakter te geven. Immers vaccinatie is nog steeds vrijwillig, want tot op heden wordt een dergelijke plicht als inbreuk op onze grondrechten gezien, in het bijzonder de artikelen 2 EVRM ( recht op leven), artikel 8 EVRM (onaantastbaarheid van het lichaam) en artikel 9 EVRM (vrijheid van godsdienst en levensovertuiging). Anderzijds verplicht artikel 22 van de Grondwet dat de overheid maatregelen moet nemen om de volksgezondheid te bevorderen en zorg te dagen voor een rechtvaardige verdeling van zorg. Er is dus sprake van botsende rechten en plichten, waarvoor niet zomaar een oplossing is.

Ook op werkvloer leidt de situatie dat enerzijds gestart is met vaccinatie, maar het nog lang zal duren voordat iedereen is gevaccineerd die dat wil en anderzijds er een groep zal overblijven die zich niet wil of kan vaccineren (om medische redenen bijvoorbeeld), tot een botsing van rechten en plichten.

Zorgplicht voor een veilige werkomgeving

Werkgevers hebben een zorgplicht, maar zoals aangegeven, als werkgever mag je werknemers niet verplichten om zich te laten vaccineren.  Zelfs voor medewerkers uit de zorg is vaccinatie vrijwillig. Ook is het niet mogelijk, zoals dat wel bij de testen het geval is, om als werkgever zelf het vaccin aan te kopen en daarmee in afwijking van de door de overheid vastgestelde prioritering, werknemers bij voorrang te laten vaccineren.

Verder verbiedt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) de verwerking van persoonsgegevens, waaronder gezondheidsgegevens. Dat betekent bijvoorbeeld dat een werknemer niet verplicht is om te antwoorden op de vraag of hij of zij zich wel of niet wil laten vaccineren of dat reeds gedaan heeft. Ook mag een werkgever geen medische gegevens van personeel verwerken. Als werknemers zelf (spontaan) meedelen dat zij zich laten vaccineren, of dat zij gevaccineerd zijn, mag u dit als werkgever niet registreren. Dit mag ook niet als de werknemer daar toestemming voor zou geven. Gelet op de gezagsverhouding is er in de relatie werkgever – werknemer geen sprake van gelijkwaardigheid. Werknemers kunnen zich onder druk gezet voelen om toestemming te geven. Toestemming van de werknemer om gezondheidsgegevens te registreren zal dus niet geldig zijn.

Wat kun je wel als werkgever?

Als een werkgever niet op de hoogte is of zijn personeel gevaccineerd is of niet, kan dit een gevaar opleveren voor collega’s en derden. Ook is vooralsnog onduidelijk of een gevaccineerde persoon, ook als hij zelf niet besmet kan raken, het virus al dan niet kan verspreiden na contact met geïnfecteerde personen. De vraag doet zich voor of dan arbeidsvoorwaardelijke maatregelen kunnen worden getroffen. Dit lijkt niet zonder meer het geval. Als een ongevaccineerde werknemer een gevaar oplevert voor de gezondheid van collega’s en derden, en de gezondheid van collega’s en derden niet op andere wijze kan worden geborgd, dan zou een dergelijke maatregel aan de orde kunnen zijn. Waarschijnlijk is daarvoor een wettelijke grondslag nodig die inhoudt dat bepaalde taken binnen bepaalde beroepen niet meer mogen worden verricht als er geen vaccinatie is. Desbetreffende werknemer zou dan bijvoorbeeld overgeplaatst kunnen worden naar een andere afdeling.

Vooralsnog maakt vaccinatie dus persoonlijke beschermingsmiddelen, het houden van voldoende afstand en het stimuleren van thuiswerken nog niet overbodig. Daarnaast kunt u als werkgever wel het belang van vaccinatie aan uw werknemers duidelijk maken en bijvoorbeeld faciliteren dat werknemers die zich in werktijd laten vaccineren dit als kort/bijzonder verlof (met behoud van salaris) wordt aangemerkt of als vaccinatie alleen buiten werktijd mogelijk is, dit aan te merken als werktijd. Wel moet u als  werkgever er rekening mee houden dat, zoals reeds aangegeven, directe of indirecte registratie van de vaccinatie niet is toegestaan.

Vragen? Neem gerust contact met ons op via 0314-372800.

CS Advocaten maakt gebruik van Cookies

Geef per categorie de keuze voor het gebruik van cookies aan. Wij hebben de cookies van Google Analytics volledig geanonimiseerd en daarom mogen wij die plaatsen zonder toestemming.

In onze Privacyverklaring is hier meer over te lezen. Graag de beste website ervaring? Vink dan alle vakjes aan.

OK